مهندس عباس زاده 
اگر از علاقه‌مندان به دنیای خودرو و تیونینگ باشید، حتماً تا به حال عبارت‌هایی مثل «لگ توربو» (Turbo Lag) به گوشتان خورده است. لگ یا همان تأخیر در شتاب‌گیری، سال‌ها بزرگترین نقطه ضعف موتورهای پرخوران محسوب می‌شد. وقتی پدال گاز را فشار می‌دادید، باید چند ثانیه منتظر می‌ماندید تا توربو به اصطلاح “پُر” شود و قدرت ماشین را آزاد کند.
اما خودروسازان و مهندسان برای حل این مشکل دست روی دست نگذاشتند و تکنولوژی شاهکاری به نام توربوشارژر توین‌اسکرول (Twin-Scroll) را معرفی کردند. امروزه بسیاری از خودروهای مدرن وارداتی (نظیر ب‌ام‌و، هیوندای و…) از این سیستم استفاده می‌کنند. در این مقاله از آسان توربو، به زبان ساده اما تخصصی بررسی می‌کنیم که تفاوت توربو معمولی و توین اسکرول در چیست و چرا این تکنولوژی یک انقلاب در سیستم‌های پرخوران محسوب می‌شود.
مشکل توربوهای معمولی (Single-Scroll) چیست؟
برای درک برتری توین‌اسکرول، ابتدا باید نقطه ضعف سیستم‌های قدیمی را بشناسیم. در یک موتور ۴ سیلندر معمولی، سیلندرها به ترتیب خاصی (مثلاً ۱-۳-۴-۲) دودِ حاصل از احتراق را خارج می‌کنند. در توربوهای سینگل‌اسکرول (معمولی)، دود خروجی از تمام این ۴ سیلندر وارد یک لوله مشترک (مانیفولد) شده و مستقیماً به یک کانال واحد در توربوشارژر برخورد می‌کند.
مشکل اینجاست که وقتی سوپاپ دود یک سیلندر باز می‌شود، پالس (موج) خروج گازهای آن با پالس سیلندر بعدی برخورد کرده و تداخل ایجاد می‌کند. این تداخل باعث می‌شود جریان دود دچار آشفتگی شده و انرژی آن افت کند. در نتیجه، زمان بیشتری طول می‌کشد تا پره‌های توربین به سرعت لازم برای فشرده‌سازی هوا برسند و این یعنی ایجاد لگ توربو.
تکنولوژی توین‌اسکرول (Twin-Scroll) چگونه کار می‌کند؟
کلمه “Scroll” در توربوشارژر به معنای مجرا یا کانالِ حلزونی‌شکلِ داخل پوسته (هوزینگ) است. همان‌طور که از نام “توین‌اسکرول” پیداست، این توربوشارژرها در بخش توربین خود به جای یک مجرا، دو مجرای کاملاً جداگانه دارند.
مهندسان در این سیستم، مانیفولد دود را به دو قسمت تقسیم کرده‌اند. در یک موتور ۴ سیلندر، دود خروجی از سیلندرهای ۱ و ۴ (که پالس‌هایشان با هم تداخل ندارد) وارد مجرای اول توربو می‌شود و دود سیلندرهای ۲ و ۳ وارد مجرای دوم می‌شود. این طراحیِ هوشمندانه باعث می‌شود گازهای اگزوز به صورت کاملاً منظم، بدون برخورد با یکدیگر و با بالاترین سرعت و انرژیِ ممکن به پره‌های توربین برخورد کنند.
۳ مزیت فوق‌العاده توربوهای توین‌اسکرول
استفاده از این تکنولوژی مزایای چشمگیری دارد که رانندگی با خودروهای توربو را بسیار لذت‌بخش‌تر می‌کند:
۱. کاهش چشمگیر لگ (تأخیر) توربو
مهم‌ترین تفاوت توربو معمولی و توین اسکرول در سرعت پاسخ‌دهی به پدال گاز است. به دلیل عدم تداخل پالس‌های دود و طراحی زاویه‌دار مجراها، توربین بسیار سریع‌تر دور می‌گیرد (Spool up). در نتیجه، به محض اینکه پدال گاز را فشار می‌دهید، خودرو بدون مکث شتاب می‌گیرد.
۲. راندمان بالاتر در دور موتور پایین و متوسط
توربوهای معمولی معمولاً در دور موتورهای بالا بهترین عملکرد را دارند، اما توربوهای توین‌اسکرول طوری طراحی شده‌اند که حتی در دور موتورهای پایین (مثلاً ۱۵۰۰ دور در دقیقه) نیز بوست (فشار هوای) عالی تولید کنند. این ویژگی برای رانندگی‌های شهری و ترافیک بسیار کارآمد است.
۳. خروج بهتر دود و دمای پایین‌تر موتور
از آنجایی که پالس‌های دود در مانیفولد با یکدیگر برخورد نمی‌کنند، فشار برگشتی (Backpressure) کاهش می‌یابد. این یعنی دودِ حاصل از احتراق راحت‌تر از سیلندر خارج شده و هوای تازه راحت‌تر وارد موتور می‌شود. این امر به طور مستقیم باعث کاهش دمای محفظه احتراق و افزایش طول عمر قطعات موتور می‌شود.
آیا توربو توین‌اسکرول همان توین‌توربو (Twin-Turbo) است؟
خیر! این یک اشتباه رایج است.
توین‌توربو (Twin-Turbo): یعنی خودرو دارای دو عدد توربوشارژر مجزا است (معمولاً در موتورهای ۶ یا ۸ سیلندر استفاده می‌شود).
توین‌اسکرول (Twin-Scroll): یعنی خودرو فقط یک عدد توربوشارژر دارد، اما ورودی گازِ آن به دو کانال تقسیم شده است.
سخن پایانی
تکنولوژی توین‌اسکرول مرزهای مهندسی سیستم‌های پرخوران را جابه‌جا کرده و ثابت کرده است که می‌توان قدرت بالای توربو را با پاسخ‌دهی سریع موتورهای تنفس‌طبیعی ادغام کرد. ارتقای یک خودرو به سیستم توین‌اسکرول نیازمند تعویض کامل توربوشارژر و مانیفولد دود است که یک پروژه تیونینگ حرفه‌ای محسوب می‌شود.
