مهندس عباس زاده 
آیا تا به حال به هزینه‌های سرسام‌آور تعمیر یا تعویض توربوشارژر فکر کرده‌اید؟ موتورهای توربوشارژ (Turbocharged) در سال‌های اخیر به شدت محبوب شده‌اند، چرا که قدرت بیشتر را در کنار مصرف سوخت کمتر ارائه می‌دهند. اما این قطعه‌ی مهندسی‌شده‌ی ظریف، به شدت در برابر رفتارهای نادرست راننده حساس است.
بسیاری از مالکان خودروهای توربو (از دنا پلاس توربو گرفته تا خودروهای وارداتی)، بدون اینکه بدانند، هر روز در حال کوتاه کردن عمر توربوشارژر ماشین خود هستند. در این مقاله از آسان توربو، به بررسی ۵ عادت مخرب رانندگی می‌پردازیم که علت خرابی توربو در ۹۰ درصد مواقع به شمار می‌روند. اگر می‌خواهید از هزینه‌های میلیونی جلوگیری کنید، تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
۱. خاموش کردن ناگهانی موتور پس از رانندگی پرفشار (Heat Soak)
شاید این بزرگترین و مرگبارترین اشتباهی باشد که مالکان خودروهای توربو مرتکب می‌شوند. توربوشارژرها با استفاده از گازهای خروجی اگزوز کار می‌کنند و دمای آن‌ها در رانندگی‌های پرفشار (مثل رانندگی در سربالایی یا دور موتور بالا) می‌تواند به بیش از ۸۰۰ درجه سانتی‌گراد برسد!
وقتی بلافاصله پس از توقف، موتور را خاموش می‌کنید، پمپ روغن از کار می‌افتد. روغنی که درون توربوشارژر باقی مانده است، به دلیل حرارت شدید می‌سوزد و به کربنِ جامد (لجن) تبدیل می‌شود. این رسوبات کربنی به مرور زمان مسیرهای روغن‌کاری را مسدود کرده و باعث خرابی توربوشارژر در بخش شفت و بلبرینگ‌ها می‌شوند.
راه‌حل طلایی: همیشه پس از رانندگی، اجازه دهید خودرو ۱ الی ۲ دقیقه به صورت درجا (Idle) کار کند تا روغن جریان یافته و دمای توربو را پایین بیاورد.
۲. تخت‌گاز رفتن با موتور سرد (Cold Engine Abuse)
روغن موتور در حالت سرد، غلیظ است (ویسکوزیته بالایی دارد) و نمی‌تواند به سرعت و با روانی کامل در مجاری باریک توربوشارژر جریان پیدا کند. توربو قطعه‌ای است که می‌تواند تا ۲۰۰,۰۰۰ دور در دقیقه (RPM) بچرخد! چرخیدن با این سرعت سرسام‌آور بدون روان‌کاریِ کامل، یعنی سایش شدید قطعات فلزی روی یکدیگر.
راه‌حل طلایی: برای افزایش عمر توربو شارژ، در ۵ تا ۱۰ دقیقه اولِ رانندگی، دور موتور را پایین نگه دارید و از شتاب‌گیری‌های ناگهانی بپرهیزید تا دمای روغن به حد نرمال کاری برسد.
۳. بی‌توجهی به زمان تعویض روغن و استفاده از روغن بی‌کیفیت
اگر موتور، قلب خودروی شماست، روغن موتور خونِ جاری در رگ‌های آن و به خصوص توربوشارژر است. سیستم توربو برای روان‌کاری و خنک‌کاری وابستگی ۱۰۰ درصدی به روغن موتور دارد. استفاده از روغن‌های ارزان‌قیمت، تقلبی یا دیر عوض کردن روغن، باعث می‌شود خاصیت روان‌کنندگی از بین رفته و رسوبات در سیستم جمع شوند.
راه‌حل طلایی: سرویس‌های دوره‌ای را جدی بگیرید. همیشه از روغن موتوری با استاندارد و ویسکوزیته تایید شده توسط سازنده خودرو استفاده کنید و فیلتر روغن را نیز با هر بار تعویض روغن، نو کنید.
۴. رانندگی با دنده سبک در دور موتور پایین (Lugging the Engine)
بسیاری از افراد برای کاهش مصرف سوخت، در سرعت‌های پایین با دنده‌های سبک (مثلاً دنده ۴ در سرعت ۴۰ کیلومتر) رانندگی می‌کنند و وقتی نیاز به شتاب‌گیری دارند، بدون معکوس کشیدن، پدال گاز را تا انتها فشار می‌دهند. این کار پدیده‌ای مخرب به نام LSPI (پیش‌احتراق در دور پایین) ایجاد می‌کند که فشار مضاعف و وحشتناکی به پیستون‌ها و پره‌های توربوشارژر وارد می‌کند. این فشار ناگهانی یکی از دلایل اصلی افت شتاب و آسیب به سیستم پرخوران است.
راه‌حل طلایی: نگهداری از موتور توربو نیازمند رانندگی هوشمندانه است. هر زمان که نیاز به قدرت و شتاب دارید، حتماً دنده را معکوس کنید تا دور موتور بالا بیاید و سپس گاز بدهید.
۵. استفاده از سوخت با اکتان پایین (بنزین معمولی)
موتورهای توربوشارژ دارای تراکم سیلندر بالاتری نسبت به موتورهای تنفس طبیعی هستند. استفاده از بنزین معمولی با اکتان پایین در این خودروها، باعث ایجاد پدیده ناک (Knock) یا احتراق زودرس می‌شود. ناک زدن مداوم موتور، نه تنها به پیستون‌ها آسیب می‌رساند، بلکه امواج ضربه‌ای آن به توربینِ توربوشارژر برخورد کرده و می‌تواند باعث تاب برداشتن شفت توربو یا شکستن پره‌ها شود.
راه‌حل طلایی: همواره سعی کنید از بنزین سوپر استفاده کنید. در صورتی که بنزین سوپر در دسترس نیست، استفاده از مکمل‌های افزایش‌دهنده اکتانِ استاندارد و معتبر (Octane Booster) توصیه می‌شود.
نتیجه‌گیری و سخن پایانی
یک توربوشارژر در صورت رعایت اصول نگهداری، می‌تواند به اندازه عمر خود موتور برای شما کار کند. با ترک این ۵ عادت مخرب، نه تنها افزایش عمر توربو شارژ خودروی خود را تضمین می‌کنید، بلکه راندمان و شتاب اولیه ماشین نیز همیشه در بهترین حالت باقی می‌ماند.
اگر خودروی توربوی شما اخیراً دچار افت شتاب شده، صدای زوزه غیرطبیعی می‌دهد یا دود غیرعادی از اگزوز خارج می‌شود، احتمالاً توربوشارژر شما نیاز به بررسی دارد.
🛠 نیاز به قطعات اصلی یا تعمیر تخصصی دارید؟ ما در مجموعه آسان توربو (Asanturbo.com) با تامین قطعات اصلی، کارتریج‌های اورجینال و ارائه خدمات تخصصی عیب‌یابی و تعمیر انواع توربوشارژر، در کنار شما هستیم. برای مشاوره رایگان با کارشناسان ما تماس بگیرید یا از بخش فروشگاه سایت دیدن کنید.
